Teatr Ósmego Dniapowstał w 1964 roku jako niezależny, zaangażowany i antysystemowy Studencki Teatr Poezji „Ósmego Dnia”. Inicjatorami powstania zespołu byli Tomasz Szymański i Lech Raczak, a za współzałożycieli uznaje się ówczesnych studentów polonistyki na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (w tym Stanisława Barańczaka).
Teatr Ósmego Dnia jest legendą polskiego teatru alternatywnego. Ósemki wsławiły się wystawieniem wielu ważnych spektakli w duchu opozycyjnym, które powstawały w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Najważniejsze z nich to: „Musimy poprzestać na tym, co tu nazywano rajem na ziemi…?” (1975), „Ach, jakże godnie żyliśmy” (1979), „Raport z oblężonego miasta” (1983), „Piołun” (1985).
Zaangażowany politycznie teatr spotkał się z represjami ze strony władz PRL. Zespół został rozwiązany, a aktorzy zmuszeni do emigracji, z której mogli powrócić dopiero po roku 1989, kiedy możliwe stało się wznowienie działalności. W wolnej Polsce artyści nie porzucili cechującej ich od początku postawy buntu i niezgody na zastaną rzeczywistość, realizując zaangażowane społecznie przedstawienia. Transformacji uległ jednak język, którym posługiwał się teatr (najczęściej zespołowo reżyserujący swoje spektakle), ewoluując od oszczędnych i symbolicznych projektów scenograficznych, po multimedia, które są nieodłącznym elementem najnowszych realizacji.
Teatr Ósmego Dnia zyskał ogromne uznanie również za granicą, prezentując tam głównie efektowne przedstawienia plenerowe. Występowali w całej Europie oraz m. in. w Meksyku, Kolumbii, Boliwii, Brazylii, Chile, Wenezueli, USA, czy Korei Południowej.