Logo KPOT
  • HomeHome
  • /
  • Artystyczne oblicze Kujawsko-Pomorskiego – podróż śladami wielkich twórców

Śladami artystów regionu – od Chopina po Ciechowskiego

Kujawsko-Pomorskie to nie tylko zabytki i przyroda – to region, który kształtował wielkie talenty. Tu młody Chopin wsłuchiwał się w ludowe rytmy, Wyczółkowski malował mistyczne cisy, Pola Negri rozpoczynała drogę do Hollywood, a Grzegorz Ciechowski tworzył hymny pokolenia. Szlaki Kujawsko-Pomorskiego prowadzą przez miejsca, gdzie sztuka nadal żyje – w dworkach, galeriach, muralach i klubach. Wyrusz śladami artystów regionu i odkryj inspirujące historie.

Fryderyk Chopin Szafarnia
Fryderyk Chopin w Szafarni dogląda rozwoju młodych talentów. fot. Daniel Pach

Szafarnia – wakacje Chopina i kujawiaki w sercu Europy

W klasycystycznym dworku w Szafarni, między Golubiem-Dobrzyniem a Brodnicą, młody Fryderyk Chopin spędzał wakacje w latach 1824-1825. Miał wtedy 14 i 15 lat – słuchał muzyki ludowej na wiejskich weselach, uczestniczył w żniwach i tanach na deptanej ziemi. Pod wpływem nowych doświadczeń Fryderyk zmienił sposób postrzegania rytmu w muzyce. Zaczął komponować pierwsze mazurki inspirowane polskimi tańcami ludowymi. Opuszczając w 1830 r. rodzinny kraj, Chopin zabrał ze sobą wspomnienia rodzimego folkloru, które w przyszłości stały się źródłem muzycznych arcydzieł.

Ośrodek Chopinowski w Szafarni mieści się w XIX-wiecznym dworku otoczonym zabytkowym parkiem z drzewami pamiętającymi czasy kompozytora. Regularnie, zazwyczaj w soboty o 17:00, odbywają się tu koncerty chopinowskie w kameralnej atmosferze. To jedno z tych miejsc, gdzie muzyka jest centrum, nie tłem.

Szafarnia Chopin
Fortepian, listy i pamiątki przenoszą w czasy wakacji Chopina spędzanych w Szafarni. fot. Daniel Pach

Cisy Staropolskie – "Święty Gaj" Leona Wyczółkowskiego

Rezerwat „Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego” w Wierzchlesie koło Tucholi to najstarszy rezerwat przyrody w Polsce i najliczniejsze skupisko cisów w Europie. Wśród 300-letnich sosen, lip i brzóz rosną cisy – drzewa symboliczne, mogące żyć nawet 1000 lat.

Leon Wyczółkowski, wybitny polski malarz, odkrył to miejsce w 1926 roku i nazwał je „Świętym Gajem”. Tu, w mistycznej aurze wiecznej zieleni cisów, powstało ponad 100 jego prac – impresjonistycznych pejzaży z grą światła na igłach i korze.

Rezerwat jest obecnie zamknięty, ale można go zwiedzić wirtualnie.

Wierzchlas Cisy Staropolskie
Rezerwat „Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego” w Wierzchlesie. fot. Daniel Pach

Dom Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy– jedna z największych kolekcji dzieł malarza

Dom Leona Wyczółkowskiego to miejsce, w którym zobaczysz jedną z największych kolekcji dzieł czołowego malarza, grafika i rysownika okresu Młodej Polski. Wyczółkowski postrzegany był jako twórca wszechstronny, zarówno w sposobach podejmowania tematu jak i doboru technik. Stąd w jego pracach odnajdziesz zarówno oleje, akwarele, pastele, rysunki jak i grafiki. Muzealna kolekcja zawiera prace z różnych okresów twórczych, od dzieł z wczesnej młodości po ostatnie lata życia. W stylowo urządzonych wnętrzach odnajdziesz także pamiątki osobiste artysty, liczne dokumenty i fotografie, a także warsztat pracy patrona bydgoskiego muzeum.

Dom Leona Wyczółkowskiego – warsztat pracy malarza. fot. Wojciech Woźniak

Twórczość Wyczółkowskiego wyszła także poza mury muzeum. Spacerując w obrębie Wyspy Młyńskiej, Opery Nova, ulic Gdańskiej i Mostowej zobaczysz reprodukcje obrazów artysty.

Sztuka pod gołym niebem – reprodukcja obrazu malarza znajdująca się na Wyspie Młyńskiej w Bydgoszczy. fot. Karolina Drużyńska

Pola Negri – pierwsza polska gwiazda Hollywood z Lipna

Barbara Apolonia Chałupiec urodziła się 3 stycznia 1897 roku w Lipnie. Jako Pola Negri stała się pierwszą polską gwiazdą Hollywood i jedną z pierwszych celebrytek w historii kina. Charlie Chaplin pisał, że w Europie nie ma nic ciekawszego prócz niej. Jej filmy z epoki kina niemego – Carmen (1918), Madame DuBarry (1919), Hotel Imperial (1927) – to klasyka światowego kina.

Miejsca związane z Polą Negri w regionie:

Murale w Bydgoszczy (ul. Marcinkowskiego 22) i Lipnie (ul. Mickiewicza 33)

  • Izba Pamięci Poli Negri w Lipnie – pamiątki, fotografie, dokumenty
  • Festiwal filmowy „POLA I INNI” w Lipnie
  • Dom Poli Negri w Bydgoszczy (ul. Zamojskiego 8) – kamienica kupiona dla matki w 1920 roku
Pola Negri Lipno
Lipno. Czarno biały mural niczym kadr ze starego kina… Pola Negri i Charlie Chaplin – dwie ikony kina niemego. fot. Wojciech Zdunek

Tak… tak… to on – Grzegorz Ciechowski i duch Torunia

Koniec lat 70. w Toruniu – miasto studenckie pełne energii, buntu i poszukiwań. W klubie „Od Nowa” w 1980 roku rodzi się Republika – zespół, który zmieni polską muzykę rockową. Grzegorz Ciechowski, student polonistyki, tworzy ostre teksty i syntetyczne brzmienie mówiące wprost o rzeczywistości. „Kombinat”, „Gadające głowy”, „Biała flaga” – to nie tylko piosenki, to diagnoza epoki.

Później były solowe projekty – Obywatel G.C. z kultowym „Nie pytaj o Polskę”, Grzegorz z Ciechowa z ludową „Piejo kury, piejo” – ale Toruń pozostał artystyczną kolebką.

Śladami Ciechowskiego w Toruniu:

  • Dni Grzegorza Ciechowskiego – coroczne koncerty i nagrody dla młodych twórców
  • Klub „Od Nowa” (ul. Bielany) – obelisk z napisem „…w Od Nowie był początek…”
  • Mural Obywatel G.C. (ul. Reja 25)
  • Plac imienia Grzegorza Ciechowskiego (przed CKK Jordanki)
  • Piernikowa Aleja Gwiazd – Katarzynka Republiki na Rynku Staromiejskim
Grzegorz Ciechowski Mural
Obywatel G.C. – mural ukazujący wizerunek jednego z najpopularniejszych torunian współczesnych czasów – Grzegorza Ciechowskiego (Toruń, ul. Reja 25). fot. Rafał Frąckiewicz

Region, który inspiruje

Kujawsko-Pomorskie to przestrzeń, w której sztuka nie jest zamknięta w galeriach – jest w powietrzu, dźwiękach i ludziach. Od Chopina po Ciechowskiego, od Wyczółkowskiego po Polę Negri – każdy zostawił tu ślad do odnalezienia. Wystarczy przyjechać i je odkryć.