Gąsawa

Wersja do wydrukuWersja PDF
Opis: 

Sporej wielkości wieś gminna na Pałukach o rodowodzie miejskim, znana w Polsce z jednego z najlepszych od lat krajowych klubów w hokeju na trawie. Po raz pierwszy o Gąsawie czytamy w bulli papieża Innocentego II z 1136 r. W 1227 r. miał tu miejsce zjazd książąt piastowskich, zwołany przez Władysława Laskonogiego, księcia wielkopolskiego, mający na celu pogodzić skłóconą dynastię i utorować drogę do zjednoczenia kraju. Jednak dwóch nieobecnych – książę Odonic i Świętopełk Pomorski odkryło ich plany, z których drugi podczas spotkania do konał najazdu na Gąsawę. Leszkowi Białemu udało się zbiec nago na białym koniu, ale hordy pomorskie dopadły go i zabiły w Marcinkowie Górnym. W dniu 10 kwietnia 1388 r. król Władysław II Jagiełło nadał Gąsawie przywilej lokacyjny na prawie niemieckim, co przyczyniło się do rozwoju miejscowości. Miasto było na tyle znaczące, że w 1600 r. umieszczono w nim na pewien czas poznańskie Kolegium Lubrańskiego. Wojny ze Szwecją i zabory przyniosły jednak załamanie gospodarcze, ostatecznie w 1934 r. Gąsawa utraciła prawa miejskie.

Pod koniec XI wieku erygowano we wsi parafię oraz wybudowano pierwszy kościół. W 1674 r. staraniem opata zakonu w Trzemesznie Kazimierza Brzechwy wzniesiono obecną barokową świątynię z drewna modrzewiowego, nadając jej wezwanie św. Mikołaja. Okazale prezentuje się bogaty, barokowy wystrój z XVII i XVIII wieku, a szczególnie zespół odkrytych na przełomie XX i XXI wieku barokowych malowideł ściennych, jeden z najlepiej zachowanych w Polsce. Barwne malunki na przestrzeni około 700 m2 przedstawiają sceny z życia św. Mikołaja i innych świętych, sceny biblijne i apokaliptyczne, w tym sąd ostateczny. W kościele zachowała się także późnogotycka grupa ukrzyżowania na belce tęczowej. W 1817 r. dobudowano do świątyni okrągłą kaplicę św. Antoniego. Obok stoi drewniana dzwonnica z końca XVIII wieku i plebania z początku XIX wieku. O przeszłości miejskiej Gąsawy świadczy kwadratowy rynek z ulicami wychodzącymi z naroży. Ponadto we wsi znajduje się końcowa stacja kolei wąskotorowej ze Żnina.

Współrzędne geograficzne: 

Dodaj komentarz